Je denkt dat je zelf kiest wat je luistert. Maar eigenlijk kiest een algoritme dat voor je – en jij weet niet eens hoe. Een Europees onderzoek laat zien: streamingdiensten bepalen in toenemende mate wat je ontdekt, wat je herkent, wat je leuk vindt. En het meest frustrerende? Niemand mag in de motorkap kijken.
Martin Clarke van Panteia zegt het ronduit: “Je krijgt playlists, suggesties, ‘dit vind je misschien ook leuk’, maar wat je te zien krijgt, wordt bepaald door systemen die volledig op slot zitten.” Geen transparantie. Wel enorme invloed. Want één plaatsing in een grote Spotify-playlist, en je streams schieten omhoog. Maar wie daar in komt, is niet toeval. Het is macht.
In 2023 stonden 184 miljoen tracks online. Bijna 80 miljoen daarvan werden minder dan tien keer gestreamd. Dus nee, het probleem is niet dat je niet kunt publiceren. Het probleem is dat je onzichtbaar bent. En als je onzichtbaar bent, besta je niet.
AI maakt het er niet beter op. Integendeel. Inhoud wordt sneller geproduceerd dan ooit. Maar meer content betekent niet meer zichtbaarheid – het betekent meer lawaai. En in dat lawaai winnen de bekende namen. Mannelijke artiesten, Engelstalige hits, grote labels. Makers in kleinere talen? Nederlandstalige boeken? Die verdrinken.
En dan is er nog de kwestie van de metadata. Want als je niet goed ingevuld staat – genre, taal, context – dan weet het algoritme je niet te vinden. En als het algoritme je niet vindt, vind jij geen publiek. Simpel. Zie je het probleem?
Nederland? Wij zijn een case study. Sterke digitale adoptie, internationale blik. Maar dat betekent: je schakelt makkelijk over naar Engelstalige content. En dus? Nederlandstalige muziek en boeken verdwijnen naar de achtergrond. Bestsellerlijsten vol internationale titels. Lokale makers met talent, maar zonder algoritme-blessure.
De oplossing? Samenwerking. Meer transparantie. Menselijke curatie. Betere metadata. En digitale vaardigheden voor makers. Anders wordt het alleen maar erger.
Want als het algoritme zegt wat populair is, en niemand durft ertegenin te praten, dan wordt diversiteit een illusie. En dat is geen muziek meer. Dat is een echo.
Liefs, Carla
Carla’s Column | Nieuwtje? Lemme know 😘