OpenAI’s nieuwe klikfabriek

Een AI die reclame verkoopt aan een andere AI, terwijl de mens stilletjes betaalt voor het recht om ertussen te zitten. Ironisch? Nee, gewoon goed zakkenvullen. OpenAI lanceert nu zogenaamde ‘gesponsorde agents’ in ChatGPT, waarbij gebruikers op een advertentie kunnen klikken en vervolgens in gesprek raken met een gespecialiseerde AI die niets anders doet dan verkopen, verkopen, verkopen. Geen menselijke handelaar meer, geen vervelende callcentermedewerker — alleen een glimlachende, algoritmisch gefinetunede verkoopmachine die jou overtuigt dat je een product nodig hebt dat je niet kent.
De economische logica is onweerlegbaar. Klikken op een advertentie in een chatinterface? Dat is het heilige graal van performance marketing: intentie, context en conversie in één klap. Maar wie denkt hier nou echt mee te profiteren? Zeker niet de gebruiker. Die betaalt met zijn aandacht, zijn data en zijn tijd — terwijl OpenAI en haar adverteerders de winst incasseren. En dat noem ik geen innovatie, dat noem ik geautomatiseerde uitbuiting.
Stel je voor: je vraagt ChatGPT om een goedkoop weekendje weg, en in plaats van een suggestie krijg je een gesprek met ‘TripBot’, gesponsord door een budgetluchtvaartmaatschappij die je nog nooit gehoord hebt. Het gesprek voelt natuurlijk, het advies lijkt objectief — maar het is een script, zorgvuldig getraind om een commissie te genereren. Transparantie? Daar is geen ruimte voor in de nieuwe mediastaat, waar elke zin een potentiële verkoopkans is.
En dan denk je: is dit nou de toekomst van media? Geen journalistiek meer, geen redactiekeuzes, alleen nog maar geïndustrialiseerde overtuiging, waarin elke interactie een revenue stream is? Precies. OpenAI bouwt geen tool, het bouwt een winkel. En de gebruiker is niet de klant — hij is de grondstof.
De grote vraag is niet of dit werkt — want natuurlijk werkt het, mensen zijn suggestief, vooral als de stem vriendelijk klinkt en de antwoorden lijken op empathie — maar of we dit willen normaliseren. Want zodra het model op schaal gaat, storten alle media-uitgevers zich erop. RTL, Videoland, Prime Video — ze zullen allemaal hun eigen branded agents lanceren. Een AI die jou helpt met koken, gesponsord door Albert Heijn. Een AI die je relatieproblemen oplost, gesponsord door een datingapp. Alles wordt commercie, niets blijft zuiver.
Maar wees gerust: waar er geld te verdienen valt, groeit de machine. En OpenAI is allang geen techbedrijf meer. Het is een adtechmachine met een PR-afdeling die doet alsof het filosofie bedrijft.

Met zakelijke groet ,
Maurits Droogleever Fortuyn
Hoofdredacteur Redia.nl | Media Business