Effiefluisteraar Hafkamp trekt stekker

Pensioen na veertig jaar. Alsof het een uitroepteken is in plaats van een punt. Gertjan Hafkamp, de man die efficiëntie ooit tot kunst verhief, kondigt aan dat hij definitief de pen neerlegt. Geen oplichtende comeback, geen consultancy-omweg via een ‘strategisch adviseurscollectief’. Nee, dit keer is het serieus. De man die decennia lang in de oren fluisterde van directies, bestuurders en politici, die hem de naam ‘Effiefluisteraar’ opleverde, stapt af met een zachte glimlach en een dikke portefeuille aan herinneringen.
En dan dat afscheidswoord: sympathieke en intelligente mensen. Alsof hij een kerkhof bezoekt in plaats van een managementtijdschrift. Alsof hij niet vier decennia lang vooral cynici, opportunisten en plichtmatige pionnen heeft zien schuiven over het veld van het Nederlandse bedrijfsleven. Of is het juist daarom? Omdat de weinige echte denkers onder de massa zo opvallen? Of omdat hij, na al die jaren, eindelijk heeft geleerd de onbenullige massa te negeren en zich te richten op de fractie die daadwerkelijk iets beweegt?
Hafkamp was nooit een dromer. Zijn kracht lag in het doorslijpen van de zachte kanten van het Nederlandse denken. Geen ruwe randen, geen emotionele beroepen op ‘waarden’, maar kille berekeningen, ROI als godheid, efficiëntie als heilig graf. En daarom was hij ook zo gevaarlijk — en zo gewild. Ondernemingen die zichzelf nog net niet wilden opofferen aan de markt, riepen hem in. Dan kwam hij, met zijn kalme stem en zijn Excel-tabellen, en sneed zonder emotie. Niet uit wreedheid, maar uit loyaliteit aan de logica. Wie werkt, moet rendabel zijn. Wie rendabel is, overleeft. Wie overleeft, kan zich later weer permitteren om sentimenteel te worden.
Maar wat zegt het dat juist nu, in een tijd van groeiende twijfel over duurzaamheid, diversiteit en ‘purpose’, een man als Hafkamp verdwijnt? Is het einde van een tijdperk? Of juist het bewijs dat het systeem hem niet meer nodig heeft — omdat iedereen inmiddels weet hoe je moet snijden, maar niemand meer durft? Want laat dat duidelijk zijn: Hafkamp sneed niet uit haat, maar uit respect voor de onderneming. Hij was de chirurg die de patiënt opent om het kwaad te verwijderen, niet de beul die het zwaard zwaait uit plezier.
Zijn nalatenschap? Een generatie managers die efficiëntie kunnen spellen, maar niet meer weten waaróm. Die cijfers lezen als een priester het gebed, maar zijn vergeten waar de godsdienst om ging. Hafkamp trekt zich terug, en laat een leegte achter die geen kennis is, maar een moraal.
De vraag is niet of hij zal worden gemist. De vraag is of er nog iemand is die durft te doen wat hij deed — zonder poespas, zonder polder, zonder ‘maar we zijn hier natuurlijk ook een familie’.
Want sentiment is goedkoop. Rendement is heilig.

Met zakelijke groet ,
Maurits Droogleever Fortuyn
Hoofdredacteur Redia.nl | Media Business