Kodak en Nokia vertrouwden op cijfers tot het einde

Een getal is geruststellend. Het lijkt op waarheid, op controle. Maar wanneer je alleen naar data kijkt die het heden bevestigt, bouw je geen toekomst — je begraaft je concurrentievoordeel onder spreadsheets. Dat bewijzen Kodak en Nokia met bloedige consequenties. Beide bedrijven hadden de middelen, de merkkracht, de distributie — en toch stortten ze in. Niet door gebrek aan data, maar door een fatale vernauwing van blik. Ze zagen alleen wat de teller op dat moment aangaf, niet waar de wereld naartoe ging.
Kodak had het digitale fototoestel zelf uitgevonden. Nokia stond bovenaan in de mobiele markt met een netwerk van loyaliteit dat tegenwoordig alleen Apple nog kent. En toch? Beiden dachten dat groei continu zou zijn, zolang de kwartaalcijfers maar glommen. Maar continuïteit is geen strategie — het is een valkuil. Want data zonder context is geen inzicht, het is narcotica voor managers die niet willen zien wat er buiten hun kantoor gebeurt.
Toen digitale fotografie opkwam, zag Kodak het als een niche. Geen bedreiging, maar een curiositeit. Nokia dacht hetzelfde van touchscreens en ecosystems. Beiden analyseerden de groei van hun kernactiviteit — filmrolletjes, fysieke toetsen — en concludeerden: we staan goed. Maar ze negeerden de trendlijnen, de onderliggende veranderingen in consumentengedrag, de opkomst van platforms die niet verkochten, maar connectiviteit aanboden. Ze keken naar statische cijfers, niet naar versnellende curves.
En dat is precies waar Nederland nu opnieuw mee worstelt. Bedrijven met dikke jaarverslagen, mooie dashboards, maar zonder visie. Die denken dat meten hetzelfde is als begrijpen. Maar meten is alleen nuttig als je weet wat je moet volgen — en wanneer je moet loslaten.
De les is duidelijk: data is een kompas, geen god. Wie alleen kijkt naar wat nu werkt, verliest de toekomst uit het oog. En in de mediawereld, waar streaming, personalisatie en AI-drempels elke dag hoger worden, is dat zelfmoord. Want wie vandaag nog denkt dat lineair kijken of statische advertenties duurzaam zijn, zit op hetzelfde spoor als Nokia in 2006.
De toekomst behoort niet aan de grootste budgetten. Maar aan de scherpste blik. En die begint niet met cijfers — die begint met twijfel.

Met zakelijke groet ,
Maurits Droogleever Fortuyn
Hoofdredacteur Redia.nl | Media Business