AI labeln is geen moraal klaar

Een etiketje op een fles wijn zegt niets over de smaak. Het zegt alles over de angst van degene die het plakte. Zo is het ook met de nieuwe golf van AI-labelverplichtingen. Susanna Nijsten en Desmond Boateng, beiden verpakt als ‘AI-experts’ in het ADFO-inside-genreeks, spreken van transparantie, van consumentenbescherming, van ethische noodzaak. Mooie woorden. Altijd als de economie begint te kraken.
Maar wie gelooft er nog in transparantie als businessmodel? De consument is niet bang voor AI. De consument is moe van het gebod van uitleg. Elke dag wordt hij geconfronteerd met waarschuwingen, pop-ups, disclaimers, verklaringen, labels. Nu ook dit: een sticker die aangeeft dat een tekst, beeld of stem ‘door een algoritme is gegenereerd’. Alsof dat iets zegt over waarde. Alsof het nog iets verandert.
Nijsten spreekt van verantwoord gebruik. Boateng waarschuwt voor misleiding. Maar wat is misleiding in een wereld waarin een menselijke columnist al jaren klinkt als een GPT-model? Waarom label je AI, maar niet de zoveelste influencer die voor tien euro een review schrijft over een product dat hij nooit zag?
De echte zorg is niet dat de consument misleid wordt. De zorg is dat hij gestoord wordt. Dat hij, net als de adverteerder na Nielsen’s heerschappij, in een wereld leeft waarin alles geverifieerd, geclassificeerd en gecatalogiseerd moet worden, terwijl niemand nog weet waarom. Het is plichtmatige zichtbaarheid, zonder functionele diepgang. Een bureaucratische tic in een tijd die om snelle aanpassing schreeuwt.
En intussen? De markt wacht niet. De eerste merken die AI volledig integreren – onzichtbaar, naadloos, effectief – zullen winnen. Niet omdat ze het beste label hebben, maar omdat ze geen label nodig hebben. De consument koopt geen transparantie. Hij koopt oplossing. Hij koopt snelheid. Hij koopt tijd.
Het AI-label dreigt een zinloze ceremonie te worden, zoals het biologielabel op een plastic zak. Gevoelsbeleving voor de regulator. Een vorm van plichtsgetrouwheid zonder economische logica. En de consument? Die wordt labelmoe. En terecht.

Met zakelijke groet ,
Maurits Droogleever Fortuyn
Hoofdredacteur Redia.nl | Media Business