Je weet dat iets op zijn einde loopt als zelfs Mart Smeets er niet meer over praat. En toch: de VARAgids viert honderd jaar. Honderd jaar! Alsof een oude oma haar negentigste verjaardag viert met een taart van vijf verdiepingen. Iedereen klapt, maar niemand weet eigenlijk waarom.
De gids bestaat nog. Papier. In een tijd waarin ik mijn wasprogramma op mijn telefoon kan starten, lees ik over tv-programma’s op papier. Alsof ik een boodschap van mijn oma krijg via een fles in zee. “Vandaag om 20:30: VARA Journaal.” Ja, mam, ik weet het.
Youp van ’t Hek schrijft er al jaren over. Niet fanatiek, eerder alsof hij per ongeluk in de gids terechtkwam tijdens een zoektocht naar zijn bril. “Wat is dit?” leek hij te denken. “Een tijdschrift over tv? In 2024? Moet ik dit serieus nemen?” En toch blijft hij schrijven. Uit loyaliteit? Uit gewoonte? Of gewoon omdat je op zijn leeftijd niet meer weet hoe je moet stoppen?
Het is alsof de VARAgids het laatste exemplaar is van een soort die al uitgestorven had moeten zijn. Zoals de luipaard van de Atlas of de passagierstorenval. Mooi om te zien, maar: waarom is het er nog?
Maar wacht. Er is iets vreemds aan de hand. Want terwijl iedereen zegt dat papier dood is, lees ik overal dat mensen juist terugkeren naar het analoge. Mijn nichtje van 19 koopt vinyl. Mijn buurman leest boeken. En mijn moeder? Die vouwt de krant open met een theekopje ernaast, alsof het een ritueel is. Misschien is de VARAgids geen overblijfsel, maar een rebel.
Misschien is het wel cool om juist níet alles op je scherm te hebben. Om een gids te pakken die niet probeert je te verkopen dat je nog een seizoen van iets moet kijken dat je niet kent. Geen algoritme, geen “misschien vind je dit leuk”, gewoon: hier is wat er vanavond op staat.
Dus nee, het einde is niet in zicht. Niet zolang er mensen zijn die een kop thee drinken, de krant vouwen en zeggen: “Wat staat er vanavond op?” Alsof de wereld nog rustig genoeg is om dat te vragen zonder dat een app het al heeft beslist.
Liefs, Carla
Carla’s Column | Nieuwtje? Let me know 😘