AI verteert de staat

Het is geen toeval dat rijksoverheid.nl vorig jaar 15 procent minder bezoekers trok. Het is ook geen crisis. Het is gewoon onvermijdelijk. De burger zoekt niet meer op websites – die zoekt in de cloud, via spraak, via prompt. En daar, in die donkere data-ruimte tussen vraag en antwoord, verdwijnt de staat als een ouderwetse brochure in de prullenbak van de digitale tijd.
Vroeger moest je klikken. Nu moet je vragen. En wie antwoordt? Niet langer de overheidswebsite met haar verwarrende menu’s en eeuwige pdf’s, maar een AI die in 0,3 seconden een samenvatting spuwt uit drie wetsteksten, een KB-artikel en een ministeriële brief. De burger wil geen navigatie, hij wil een antwoord. En de overheid? Die zit nog met haar hand in de oude knoppen.
Maar dan nu dit: de overheid werkt eraan om haar informatie ‘zichtbaar’ te maken in AI-modellen. Alsof je een brochure in de vitrine legt terwijl de winkel al gesloten is. Zichtbaarheid in een algoritme is geen kwestie van goedwillend delen – het is een kwestie van data-architectuur, machine-readable formats, en vooral: prioriteit. En prioriteit is er niet, want de staatsambtenaar denkt nog in portaal, niet in protocol.
Wat er nodig is? Een complete herinrichting van overheidscommunicatie. Geen websites meer, maar API’s. Geen ‘informatiepagina’s’, maar gegevensstromen die AI kunnen verwerken zonder menselijke tussenkomst. Maar wie heeft daar de moed voor? De minister wil nog steeds een persbericht, de directeur een jaarverslag, en de burger wil weten of hij kinderbijslag krijgt – zonder drie keer te klikken.
De overheid verdwijnt niet uit het zicht omdat ze irrelevant is. Ze verdwijnt omdat ze traag is. En traagheid is in de digitale economie hetzelfde als dood.

Met zakelijke groet ,
Maurits Droogleever Fortuyn
Hoofdredacteur Redia.nl | Media Business