Weg met het stenogram

De NOS heeft een goudmijn ontdekt in de aandachtseconomie van jongeren. En nee, het heeft niets te maken met innovatieve journalistiek of briljante storytelling. Het draait om 18 minuten, een beetje voetbal, en een stroomversnelling in consumptiegedrag die elke mediastrateg van de Zuidas doet huiveren van jaloezie.
YouTube, dat digitale slachthuis van de concentratie, blijkt de nieuwe voetbalbarak. Daar, in de onderwereld van autocommentaren en eindeloze recommendatieloops, vinden jongeren hun sportverslaggeving. Geen live, geen uitslagen via WhatsApp, maar lange samenvattingen van WK-wedstrijden, geplaatst op het NOS Sport-kanaal. Zo’n video van 18:30 minuten — precies de duur van een gemiddelde TikTok-sessie, trouwens — haalt miljoenen views. Niet omdat hij briljant is, maar omdat hij er is. Omdat hij consumptief neutraal is. Omdat je hem kunt afspelen terwijl je iets anders doet, of níéts.
GfK GXL, het enige instituut dat nog durft te meten wat anderen wegredeneren, stelt: deze contentvorm trekt vooral jongeren. Minder dan 35 jaar, overwegend mannelijk, hoogstwaarschijnlijk met een abonnement op ergens iets, maar geen enkele binding aan een uitzendtijd. Ze willen geen samenvatting van vijf minuten. Ze willen de hele wedstrijd, maar dan zonder de verplichting om te kijken. Alsof voetbal is verworden tot een soort ambient muziek: aanwezig, maar niet dominant.
Dat is het probleem. De publieke omroep denkt innovatief te zijn door langere clips te plaatsen, maar doet in feite mee aan de vernietiging van de media-ervaring. Er is geen narratief, geen inzicht, geen diepgang. Alleen een camera die staat, en een score die verandert. Alsof we zijn teruggevallen in het tijdperk van de kermisbioscoop, waar men al blij was met bewegende beelden.
En toch: het werkt. Want waar de commerciële concurrent rammelt aan de poort van het abonnement, staat de NOS open. Gratis, toegankelijk, zonder login. De jongeren betalen niet in geld, maar in aandacht. En die aandacht is, via advertentie-incomes op YouTube, ineens weer monetair. Een wedstrijd van 18:30 minuten levert misschien wel meer op dan een prime-time uitzending met stijgende kijkdalingen.
Maar wees duidelijk: dit is geen triomf van de publieke omroep. Dit is een triomf van het platform. YouTube profiteert. Google profiteert. De NOS levert content aan, maar niet méér waarde. Ze is leverancier geworden van grondstof in een machine die haar zelf niet begrijpt.
De toekomst? Simpel. Jongeren kijken geen live meer. Ze consumeren sport als background noise. En wie dat niet ziet, of er sentimenteel over wordt, verdient de irrelevante ondergang die volgt.

Met zakelijke groet ,
Maurits Droogleever Fortuyn
Hoofdredacteur Redia.nl | Media Business