De lelijkste flat van Amsterdam

‘Het pand heeft character.’ Drie woorden die in de vastgoedwereld synoniem zijn met: ‘dit is onbewoonbaar, maar we hopen dat jij het leuk vindt’. En precies daarom is *De lelijkste flat van Amsterdam* geen podcast over architectuur, maar over het Nederlandse vermogen om lelijkheid te verhandelen tot charme. Een auditieve meesterklasse in cognitieve dissonantie, geserveerd met een vleugje cynisme en een bak koffie uit de Aldi-pakken.
Marvin Jacobs, die zich ondertussen positioneert als de tastende ondernemer van de Nederlandse podcastwereld, gooit dit keer een serie op tafel die net zo smeuïg is als een 1980-er plafondrozet. De titel doet geen afbreuk: het is inderdaad een flat – of liever gezegd, een mislukte betonoperatie uit de naoorlogse jaren – in Amsterdam, waarvan de bewoner denkt dat een kledenwand en een plantje de sfeer redden. Maar de podcast is geen designreview. Het is een sociologische sonde in de ziel van de Nederlandse middenklasse: hoe ver kun je gaan in het verfraaien van het onverfraai-bare?
Ik luisterde aflevering één, en binnen drie minuten wist ik het zeker: dit is geen verhaal over een flat. Het is een spiegel voor de manier waarop wij, Nederlanders, met waarde omgaan. Niet aan de hand van cijfers, maar aan de hand van gevoel. En dat is precies waarom het gevaarlijk is. Want waar gevoel overheerst, verdwijnt de ROI. En daar, lieve lezer, begint het probleem. Een flat met character is geen investering. Het is een emotionele hypotheek zonder aflossing.
Maar goed, de podcast is vermakelijk. Dat moet gezegd. De stemmen, de stiltes, de manier waarop de huurder zegt: ‘ik voel me hier thuis’ – het is bijna kunst. Bijna. Maar als je het mij vraagt, is het vooral een auditieve variant op de IKEA-effect: je investeert tijd, geld en energie in iets dat fundamenteel gebrekkig is, alleen maar omdat je denkt dat je het kunt redden. Terwijl de markt allang heeft beslist: dit pand had tien jaar geleden gesloopt moeten worden.
Toch blijft de serie luisterwaardig. Niet omdat de flat interessant is – die is hopeloos – maar omdat ze blootlegt hoe wij als natie blijven geloven in de polderoplossing, ook al is de basis ingestort. En dat, mijn geachte luisteraar, is geen architectonisch probleem. Het is een structureel tekort aan realiteitszin.

Met zakelijke groet ,
Maurits Droogleever Fortuyn
Hoofdredacteur Redia.nl | Media Business