RTL onder druk van de Pitchcode

RTL zit met een probleem dat het zelf niet wil benoemen: internationale partijen spelen steeds vaker mee in de Nederlandse pitchprocedures, en dat verstoort de poldermarkt. De nieuwe Pitchcode, met een apart media-addendum, komt als een soort reddingsboei voor de nationale producenten. Maar laat ik duidelijk zijn: dit is geen beschermingspakket voor de achterban van de VPRO, dit is een noodzakelijke aanpassing van een markt die dreigt te ontsporen door ongelijke concurrentieverhoudingen.
Ik hoor de zuchten al: ‘Maurits, je bent weer te hard. We moeten juist samenwerken.’ Nee. Samenwerken is voor kerstborrels en co-produkties met BNNVARA. In de media-economie gaat het om machtsverhoudingen, en momenteel is die macht in handen van buitenlandse fondsen die zonder scrupules in de Nederlandse markt roeren. Denk aan de Britse productiehuizen die met een slappe euro-overeenkomst en een vage ‘creative vision’ een pitch binnenstebuiten keren, terwijl de lokale aanbieder nog moet uitleggen wat een ‘pitchbudget’ is.
Het media-addendum in de vernieuwde Pitchcode moet dan ook niet als een bureaucratische toevoeging worden gezien, maar als een economische noodrem. Spelregels voor internationale partijen? Natuurlijk. Want wie betaalt, bepaalt – en op dit moment bepalen buitenlandse spelers zonder enige institutionele verantwoording wie er wint, wie er verliest, en vooral: wie er überhaupt mag meespelen. De Nederlandse omroepen doen alsof ze nog in een besloten club zitten, terwijl de deuren al lang openstaan voor iedere Britse hipster met een pitchdeck en een Netflix-account.
Maar hier is de harde waarheid: als je geen ROI kent, ben je geen speler, je bent grondstof. En de Nederlandse media-industrie dreigt precies dat te worden – grondstof voor grotere economieën die slimme content inzetten als exportproduct. Het addendum is een poging om de markt te stabiliseren, maar zonder sanctiemogelijkheden is het papier zonder waarde.
Ik verwacht geen revolutie. Maar wel een geleidelijke escalatie: steeds meer internationale invloed, steeds minder lokale invloed, totdat de ‘Nederlandse’ pitch alleen nog op papier Nederlands is. De vraag is niet of we moeten aanpassen – die trein is al jaren vertrokken – maar of we nog een eigen stem willen hebben in een wereld waarin content een commoditeit is geworden. Mijn antwoord: alleen als je bereid bent hard te spelen. En hard spelen begint met duidelijke regels – en die staan nu eindelijk in de Pitchcode.

Met zakelijke groet ,
Maurits Droogleever Fortuyn
Hoofdredacteur Redia.nl | Media Business