De waarheid heeft een prijs

Er is niets nobels aan communicatie. Al jaren niet. Wat ooit een instrument was om informatie te verspreiden, is vervallen tot een smerige dans tussen macht en medemenselijkheid. En geloof me, de mensheid verliest.
Neem de laatste jaren. Elke crisis wordt opgepoetst tot een ‘moment van groei’. Elke fout van een minister wordt omgevormd tot een ‘lerende ervaring’. En elke schandaal van een overheidsinstantie mondt uit in een persconferentie met een zorgvuldig gekamd hoofd en een zin die niets zegt: “We nemen dit serieus.” Alsof ‘serieus nemen’ een actie is. Alsof het iets kost.
Maar wie betaalt eigenlijk de rekening? Niet de machthebber. Die blijft zitten. Niet de communicatiedeskundige. Die wordt opgeklopt voor ‘snelle crisisbeheersing’. Nee, de rekening wordt gepresenteerd aan de burger. In de vorm van wantrouwen. In de vorm van cynisme. In de vorm van een maatschappij die niet meer gelooft in wat ze hoort, omdat ze weet dat het is gefilterd, gemanaged, gebrandstoft.
Communicatie dient niet langer de waarheid. Communicatie dient de positie. De macht. De status-quo. En dat is geen vergrijp van individuen, maar een structurele misdaad tegen het publiek.
Ik hoor je denken: ‘Maar Maurits, is het niet taak van communicatie om beelden te slijpen?’ Nee. Dat is taak van marketing. Communicatie had een hogere bestemming. Tot ze werd overgenomen door de spin-doctors, de PR-jongens met hun ‘narratieve herkaderingen’ en hun angst voor het woord ‘fout’.
Bekijk de feiten. Een minister ontslagen? Geen schuld, maar ‘een ander moment in de carrière’. Een overheidsproject faalt? Niet ‘mismanagement’, maar ‘onverwachte uitdagingen’. De taal is zacht, de boodschap hard: wij doen niets verkeerd, jij begrijpt het verkeerd.
En wie wint? De macht. Altijd.
Maar hier komt de paradox: hoe beter je het slechte nieuws opkalefaterd, hoe harder de val. Want het publiek is niet dom. Het is vermoeid. En vermoeidheid is het begin van afkeer.
Er is een weg terug. Maar die begint niet met een persbericht. Die begint met een minister die durft te zeggen: “Ik heb gefaald.” Zonder ‘maar’. Zonder ‘echter’. Zonder ‘we leren ervan’. Zonder de communicatiedesk.
Zolang communicatie dient om de macht te beschermen, en niet de burger, is elke woordkeus een leugen. Een leugen met een ROI van nul. Want vertrouwen is geen KPI. Vertrouwen is kapitaal. En dat wordt niet opgebouwd met spin. Maar met stilte, nederigheid, en één waar woord.

Met zakelijke groet ,
Maurits Droogleever Fortuyn
Hoofdredacteur Redia.nl | Media Business