De eindredacteur is een algoritme

Eén op de vijf keer dat je denkt een menselijke ziel tegenkomt in de opiniekrant, praat je eigenlijk met een ghostwriter zonder geheugen, zonder ervaring, zonder schuldgevoel. Een machine die gefinetuned is op het middenklasse-Nederlands, met een voorkeur voor korte alinea’s en lange leegte. En niemand schaamt zich nog.
De hoofdredacteuren schuifelen ongemakkelijk heen en weer: ‘Kwaliteit gaat boven herkomst’, zegt er één, alsof Shakespeare legitiem is als hij door een robot wordt geciteerd — zonder dat iemand weet dat het Shakespeare was. Maar we weten het wél. En daar gaat het om. De lezer heeft het recht te weten of hij wordt gevoed door een denkend wezen of door een prompt-engine die is getraind op drie jaar aan VPRO-essays en Telegraaf-lezersbrieven.
Wat is de prijs van efficiëntie? De geloofwaardigheid van de krant. Want opinie is geen content — opinie is verantwoording. Het is een stem, een positie, een risico. Wie neemt er verantwoording als een AI-gestuurd stuk oorzaak wordt van een storm op social media? Wie trekt het terug? Wie bloost? Niemand. De server staat in Ierland, de verantwoordelijkheid nergens.
En terwijl de ene krant experimenteert met ‘AI-assistentie’, schrijft de andere stiekem volledige columns met behulp van GPT, alleen maar om het tempo bij te houden. Tempo. Alsof opinie iets is dat je moet opjagen, in plaats van verdiepen. Alsof de lezer hongert naar meer stukken, in plaats van betere.
Maar hier, op de Zuidas, waar de deals worden gesloten en de meningen worden gevormd, lezen ze geen opinies voor ontroering. Ze lezen voor inschatting. Voor scherpte. Voor power moves. En daar is geen algoritme ooit goed in geweest.
De waarde van een opinie zit in de ruggegraat van degene die hem uitspreekt. Niet in de efficiëntie van de productieketen. Als kranten blijven kiezen voor volume boven autoriteit, dan verdwijnt de opiniekolom niet — hij wordt gewoon onzichtbaar. En dat is het ergste vonnis dat een media-outlet kan krijgen: niet veroordeling, maar irrelevante.

Met zakelijke groet ,
Maurits Droogleever Fortuyn
Hoofdredacteur Redia.nl | Media Business